5 wrz 2013

MOGLIBY SIĘ ZABIĆ, ALE ŻYJĄ

0

Żebrak, kaleka, zgwałcona kobieta - co ich łączy? Ludzie widząc ludzi jak tych ze zdjęcia, często twierdzą, że oni by tak nie mogli żyć. Nie chcieliby tak żyć. Woleliby umrzeć niż egzystować na granicy człowieczeństwa. Przyzwyczajeni do życia w normalnych warunkach nie wyobrażają sobie, że można chcieć żyć wiedząc, że już nigdy nie będą żyli tak jak chcą. Ale paradoks polega na tym, że ci których takie życie naprawdę dotyka, robią wszystko by żyć dalej.

Taki menel, żebrak, człowiek któremu się w życiu nie udało. Do tego pijak, bo jak w takiej sytuacji żyć bez alkoholu. I często oszust, który zbiera na "leki". Brudas, śmierdziel, oblech. Grzebie w śmieciach, zbiera pety, śpi na ławce w biały dzień. Wrzód na dupie, pasożyt, bzycząca mucha w zamkniętym pokoju. Po co mu to? On dobrze wie, jak wygląda normalne życie i widzi, jak wyglądają ludzie, którzy go mijają. I kiedy my z zazdrością patrzymy na kolesia parkującego lamborghini, on z zazdrością patrzy na nasze czyste ubrania. Czemu nie położy się na tory? Nie rzuci z mostu? Nikt z nas nie chciałby takiego życia i jednocześnie robiłby wszystko, żeby przeżyć. Dziwne, nie?

A co, gdybyś złamał kręgosłup? Tak w sam raz, żeby do końca życia być przyklejonym do wózka? Ludzie wychodzą z tej traumy, ale wszystkie plany idą w pizdu. Jakieś 70% swojego dotychczasowego życia musisz spisać na straty i te 70% zbudować na nowo. Wszystko zależy od twoich ambicji, od tego co miałeś i czego już nie będziesz mieć. Jacyś ludzie pewnie się od ciebie odwrócą, niewielu przyjdzie, być może nikt. Życie z pilotem w ręku i sikanie bez uczucia, że leci, może być trudne do zaakceptowania. No i spróbuj się do siebie wtedy uśmiechnąć. Bez pomocy specjalisty pewnie się nie da. No i czasu, który zamiast płynąć nagle staje w miejscu. Ci ludzie żyją, widać ich na ulicach. Każdy jeden nie wyobrażał sobie takiego życia i nieraz sięgał po tabletki, ale żyje. Czy chce, czy nie - żyje.

I tak, jak nie wiem jak to jest wkładać łeb do śmietnika i nie czuć, że chce mi się siku, tak nie wiem też jak to jest być zgwałconą kobietą. Ale wiem, że jako mężczyzna też nie chciałbym być tego ofiarą. Podejrzewam, że w człowieku pęka coś, czego nie da się poskładać. Pęka zaufanie do ludzi, do świata, bo wariują ci wszystkie zmysły - każdy męski głos, spojrzenie, zapach, dotyk, zbliżenie budzi traumatyczne skojarzenia. Coś, czego teoretycznie za darmo się nie oddaje, nagle zostaje brutalnie zabrane i nigdy już tego nie odzyskasz. Nie ma gorszej kradzieży niż kradzież człowieczeństwa. Ale i z tym ludzie żyją i będą żyć. Większość będzie.

Jasne, że czasem nie wytrzymują. I takich nawet łatwiej zrozumieć, niż tych którzy mimo wszystko jakoś sobie radzą. Zabijesz się - ludziom będzie przykro, ale nie będą zdziwieni. Powalczysz - będą zdziwieni, ale szczęśliwi. Wiecie, bo niewiarygodne jest to, jak bardzo ludzie chcą żyć wiedząc, że już nigdy nie będą żyli tak jak chcą.

A to są tylko trzy sytuacje, które reprezentują miliony innych. Osobiście nie znam nikogo, kto mógłby mieć podobnie trudny moment w swoim życiu i nie wiem, jakie mógł mieć dylematy. Wiem za to, co go uratowało - zwykły, ludzki i prymitywny instynkt przetrwania.




Czytaj dalej »

12 sie 2013

A CO GDYBY LUDZIOM ZDJĄĆ KAGANIEC I SPUŚCIĆ ZE SMYCZY?

0

Uczepiłem się tej Nocy oczyszczenia odkąd zobaczyłem zajawkę. Urzekł mnie pomysł, a wiadomo że o dobrą koncepcję zawsze jest najtrudniej, bo wszystko już było. A tu proszę - przenosimy się do kraju, który przez jedną noc w roku pozwala gwałcić i mordować wszystko co się rusza, by ludzie dali upust swym całorocznym frustracjom. Bez konsekwencji. Genialne!

Abstrahując od wartości reżyserskiej (która nie jest najwyższych lotów) i scenariusza (który z tak dobrego pomysłu mógł wycisnąć znacznie więcej), sam film wzbudził we mnie dwie arcyciekawe rozkminy w temacie (nie)ludzkich zachowań. Jedną podzielę się z wami teraz, drugą w kolejnej notce, pewnie pojutrze.

Ale od początku.


Genialne w swojej prostocie - i jako pomysł na film, i jako sposób na ujarzmienie społeczeństwa. Bo mając ten jeden dzień w roku, w którym wszystko ci wolno, przez 364 dni jesteś wolnym od uprzedzeń, nietolerancji, stresu i agresji wzorowym obywatelem. A tego jednego dnia masz wybór - możesz zamknąć się w piwnicy lub zejść do kanałów, jeśli nie chcesz brać w udziału w Czystce albo ostrzysz maczetę i stajesz do - co najważniejsze - równej walki. Bo każdy może zabić każdego, każdy ma do tego prawo i nikt nie może mieć pretensji.

W założeniu oczywiście. Bo wszystko jest super do czasu, kiedy ofiarą jest margines - ludzie, którzy albo sami są zagrożeniem dla innych (uliczne bandziory), albo ci którzy niczego dobrego społeczeństwu nie dają (pasożytujący na ogólnonarodowym dobrobycie żebracy i bezdomni). A problem pojawia się, kiedy jakaś polityka, niewygodne rozwiązanie i decyzja zaczyna dotyczyć grupy, której teoretycznie nie powinna.

Nie tylko ludzi bogatych i wpływowych (takich jak w filmie), bo przecież ja się do nich jeszcze nie zaliczam, a też nie chciałbym, żeby mnie sąsiad zadźgał nożem, bo mu przypadkiem zastawiłem garaż. Niby mówi się, że psychika zdrowego na umyśle przeciętnego Kowalskiego nie jest w stanie udźwignąć zbrodni większej niż kradzież bułki w sklepie, ale...

...ile jest w tym psychiki, a ile świadomości kary, jaka może nas za to spotkać?

Czy gdyby na jedną noc zdjąć z człowieka obowiązek bycia uczciwym i pozwolić okradać supermarkety (dlaczego nie, skoro to one na co dzień okradają nas), to nie wszedłby w to? Nie skorzystał z zielonego światła? Phi, uzbrojony w łom i forda transita leciałby do Saturna nie patrząc na nic. Na zasady, które w dzieciństwie wpajała mu matka, na religię której jest gorliwym wyznawcą i na ludzi, których będzie musiał ogłuszyć, żeby zdobyć zestaw kina domowego.

I teraz wyobraź sobie, że ta jedna noc w roku służy do zabijania. Ty do nikogo nic nie masz, więc grzecznie siedzisz w domu. To znaczy wkurzył cię ostatnio kumpel, bo nie oddał ci 10 zł za fajki, ale niekoniecznie musisz mu od razu ucinać łeb. Dobry z ciebie człowiek, więc odpuszczasz jatkę. Ale kolega - korzystając z okazji - woli cię zabić, niż oddać dług i na dobranoc podrzuca ci koktajl (Mołotowa) do sypialni.

To cięższy kaliber niż kradzież telewizora, ale wcale nie dlatego, że odebranie komuś życia jest "gorsze" od nie zapłacenia za plazmę. Bo wszystko można wytłumaczyć, wszędzie znaleźć powód i motywację. Punkt widzenia zależy od tego gdzie siedzisz i dlatego człowiek sam przed sobą zawsze się usprawiedliwi.

Noc oczyszczenia nie jest jakąś oderwaną od rzeczywistości wizją świata. Wyobrażam ją sobie w realu i tak mogłoby być, gdyby nie to, że trzyma się nas na smyczy. Czasem komuś udaje się z niej wyrwać, ale spotyka go za to kara. To jak jazda samochodem - gdybyś mógł, waliłbyś 200 na godzinę nie wciskając hamulca ani razu. Dlaczego tego nie robisz? Bo kolejne spotkanie z drogówką albo czołówka z tirem jakoś nie bardzo cię do tego zachęca. Film pokazuje, że psychika ludzka tak naprawdę nie ma hamulców - liczy się tylko świadomość konsekwencji. W momencie, gdy ich nie ma albo nie masz tej świadomości (ale wtedy jesteś schizofrenikiem i musisz się leczyć), nie masz też oporów.

A kac moralny, jakieś wyrzuty sumienia?

Co proszę? Nie ma czegoś takiego, jeśli masz dobry powód. A powód jest dobry wtedy, kiedy ty sam w to wierzysz. I tylko takie przypadki wchodzą w grę. Zasada jest prosta: masz motyw - kradniesz, gwałcisz, zabijasz / nie masz - nawet o tym nie myślisz. W realnym świecie nie to, co masz w głowie, a świadomość kary (np. dożywocie) może cię skłonić do zmiany decyzji. W Nocy oczyszczenia tej kary nie ma i widać, co ludźmi tak naprawdę kieruje.


Ciężki temat, ale chłodnym okiem to tak właśnie wygląda. A co widzą Wasze oczy?
Czytaj dalej »
- See more at: http://www.exeideas.com/2013/08/add-unlimited-blog-post-scrolling.html#sthash.WFyboNTy.dpuf